โคลงสุภาษิต พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
สุภาษิตโสฬสไตรยางค์
สามสิ่งควรรัก
ความกล้า ความสุภาพ ความรักใคร่
๏ (๑) ควรกล้ากล้ากล่าวถ้อย ทั้งหทัย แท้แฮ
สุวภาพพจนภายใน จิตพร้อม
ความรักประจักษ์ใจ จริงแน่ นอนฤๅ
สามสิ่งควรรักน้อม จิตให้เสมอจริง
๏ ที่ควรกล้ากล่าวถ้อย กลับเมิน
สุวภาพทำเป็นเขิน หยิบชิ้น
มือถือสากปากเยิน ฟันยื่น เหยินนา
สามแบ่งหารกันสิ้น สืบเชื้อเหลือพงศ์(น้ำ)
สามสิ่งควรชม
อำนาจปัญญา เกียรติยศ มีมารยาทดี
๏ (๒) ปัญญาสติล้ำ เลิศญาณ
อำนาจศักดิ์ศฤงคาร มั่งขั้ง
มารยาทเรียบเสี่ยมสาร เสงี่ยมเงื่อน งามนอ
สามสิ่งจักควรตั้ง แต่ซ้องสรรเสริญ
๏ ภูมิปัญญาก็อปปี้ ของนอก
คนแอบชื่นชมชอบ ถูกซื้อ
ดียาหยูดท่านบอก วานจด จำนอ
บอรเพชรขมคออื้อ อัดอั้นแต่หาย(น้ำ)
สามสิ่งควรเกลียด
ความดุร้าย ความหยิ่งกำเริบ อกตัญญู
๏ (๓) ใจบาปจิตหยาบร้าย ทารุณ
กำเริบเอิบเกินสกุล หยิ่งก้อ
อีกหนึ่งห่อนรู้คุณ ใครปลูก ฝังแฮ
สามสิ่งควรเกลียดท้อ จิตแท้อย่าสมาน
๏ ใจคอคิดฟุ้งซ่าน รู้ไหม
เร่งสงบปากแลใจ โทษพ้น
คุณท่านมากมายไม ไม่ตอบ แทนฮา
หรือว่าผัดเพี้ยนค้น ไขว่คว้ามาเสนอ(น้ำ)
สามสิ่งควรรังเกียจติเตียน
ชั่วเลวทราม มารยา ริษยา
๏ (๔)ใจชั่วชาติต่ำช้า ทรชน
ทุจริตมารยาปน ปกไว้
หึงส์จิตคิดเกลียดคน ดีกว่า ตัวแฮ
สามส่วนควรเกลียดใกล้ เกลียดซ้องสมาคม
๏ ใจชั่วมั่วนิ่มนิ้ม กินฟรี
กินอิ่มแล้ววิ่งหนี หน่ายนั้น
กินอิ่มอิ่มเป็นชี ช่างเถิด
สำเร็จเสร็จอดอั้น สิ่งมั้วมัวหมอง(น้ำ)
ศาสนา ยุติธรรม ความประพฤติเป็นประโยชน์ทั่วไปไม่เฉพาะตัวเอง
๏ (๕) ศาสนาสอนสั่งให้ ประพฤติดี
หนึ่งยุติธรรมไป่มี เลือกผู้
ประพฤติเพื่อประโยชน์ศรี สวัสดิ์ทั่ว กันแฮ
สามสิ่งควรรอบรู้ เคารพเรื้องเจริญคุณ
๏ พระท่านสอนสั่งให้ วิปัสสนา
ตามสติรู้วัดวา โกรธกุ้ง
อารมย์เกิดก็พา พ้นครอบงำฮา
หรือว่าสงบแล้วฟุ้ง เฟื่องฟ้อนรำไฉน(น้ำ)
สามสิ่งควรยินดี
งาม ตรงตรง ไทยแก่ตน
๏(๖) สรรพางค์โสภาคย์พร้อม ธัญลักษณ์
ภาษิตจิตประจักษ์ ซื่อพร้อม
เป็นสุขโสดตนรัก การชอบ ธรรมนา
สามสิ่งควรชักน้อม จิตให้ยินดี
๏ อ้วนเอาเท่าเรี่ยไร้ ปัญญา
ภาษิตไม่รู้จา ทุกท้น
เป็นคนโสดตามหา ความรัก
ดูจริตเข้ากันค้น คืบคว้าสุขเสมอ(น้ำ)
สามสิ่งควรปรารถนา
ความสุขสบาย มิตรสหายที่ดีดี ใจสบายปรุโปร่ง
๏(๗) สุขกายวายโรคร้อน รำคาญ
มากเพื่อนผู้วานการ ชีพได้
จิตแผ้งผ่องสำราญ รมย์สุข เกษมแฮ
สามสิ่งควรจักให้ รีบร้อนปรารถนา
๏ ร้อนก็อาบน้ำท่า น้ำฉลอม
มากปากก็ย่อมมอม สุนัขจ้า
สมาธิจิตสงบตรอม หายหด เหี้ยนฮา
รู้สติแล้วไม่ท้า ชกชู้รู้ไหม(น้ำ)
จาก
http://www.st.ac.th/bhatips/tip49/klongsupasit_rama5.html
โครงการจัดทำแหล่งเรียนรู้ภาษาไทย โรงเรียนสุราษฎร์ธานีห้องเรียนสีชมพู สมุดเยี่ยม โคลงสี่สุภาพ |